KPSS Mağdurlarının Sitesi

MEMLEKET YÖNETİMİ

*Bütün eyalet, sancak ve kazalarda adalet işlerini KADI, güvenlik işlerini SUBAŞI yürütürdü.

Naib: Kadının  yardımcısı

Kassam: Kazalarda miras işlerine bakan kişi.

 

BAŞKENTLER

1. Söğüt

2. Bilecik

3. Yenişehir

4. İznik

5. Bursa

6. Edirne

7. İstanbul

 

EYALETLER

1. Merkeze Bağlı Eyaletler

a) Salyaneli

b)  Salyanesiz

2. İmtiyazlı Eyaletler

3. Özel Yönetimli Eyaletler

 

1. MERKEZE BAĞLI EYALETLER

 

A) Salyaneli Eyaletler:

Yöneticileri merkezden atanırdı.

Rumeli Bey. merkezi Manastır, And. Bey. merkezi Kütahya’dır.

Bu eyaletlerin vergileri merkeze gelmez. Hizmet karşılığı olarak Has, Zeamet ve Tımar olarak verilirdi.

Anadolu, Rumeli, Budin, Bosna, Karaman, Sivas, Musul, Bağdat ve Erzurum

B) Salyanesiz Eyaletler:

Vergiler İltizam usulüyle Mültezimler tarafından toplanırdı.

İdarecilerine sayane denilen maaş verilirdi.

Mısır, Habeş, Yemen, Trablusgarb, Tunus ve Cezayir

 

2. İMTİYAZLI EYALETLER

İç işlerinde serbest, dış ilerinde Osmanlı’ya bağlı eyaletlerdir.

Yöneticilerini kendileri seçerlerdi.

Vergilerini yıllık olarak öderlerdi.

Kırım, Eflak, Boğdan, Erdel

 

3. ÖZEL YÖNETİMLİ EYALETLER

Hicaz ve kutsal yerlerdir.

Vergi vermezler, asker göndermezlerdi

 

* İltizam usulü Tanzimat döneminde kaldırıldı.

* Köyleri İmam ve Tmarlı Sipahi yönetirdi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TOPRAK YÖNETİMİ

1. Dirlik

a) Has (Padişah ve ailesi, Divan Üyeleri, Beylerbeyi, Sancakbeyi)

b) Zeamet ( Orta derecedeki memurlara, Kadı)

c) Tımar (Savaşta yararlılık gösteren askerlere)

2. Vakıf Arazi

3. Ocaklık

4. Yurtluk

5. Mukataa

6. Paşmaklık

7. Malikane

 

VERGİLER

1. ŞER’İ VERGİLER

a) Öşür

b) Haraç

c) Cizye (Kafa vergisi)

d) İspenç ( Gayrımüslümlerden ticaret için alınan vergi)

e) Bennak ( Müslümanlardan ticaret için alınan vergi)

2. ÖRFİ VERGİLER

a) Çiftbozan Vergisi

b) Ağnam Vergisi

c) Avarız Vergisi

d) Gümrük, tuzla, maden, orman vergileri

e) Bağlı beyliklerden alınan vergiler

 

* Gümüş paraya Akçe denirdi.

* Osmanlı’nın ilk bankası Bank-ı Dersaadet’tir.

* Duyun-ı Umumiye Lozan’da kaldırıldı.

 

ORDU

* Orhan Bey: Yaya ve Müsellem denilen ilk düzenli birlikleri kurdu.

* Karesioğulları Beyliği Orhan Bey tarafından alındı.

* İlk tersane Yıldırım Bayezit tarafından Gelibolu’da yaptırıldı.

* Fatih döneminde Karadeniz bir Türk gölü haline geldi.

* Kanuni döneminde Akdeniz bir Türk gölü haline geldi.

1. KAPIKULU ASKERLERİ

a) Kapıkulu Piyadeleri

b) Kapıkulu Süvarileri

- Sipahi ve Silahdar: Hükümdarın sağında ve solunda yer alırlardı.

- Sağ ve Sol Ulufeciler: Saltanat sancaklarını korurlardı.

- Sağ ve Sol Garipler: Ordunun ağırlıklarını ve hazineyi korurlardı.

2. EYALET ASKERLERİ (Tımarlı Sipahiler)

* Savaşta Beylerbeyinin komutasında savaşırlardı.

3. YARDIMCI KUVVETLER

a) Akıncılar

b) Azaplar: Gönüllülerden oluşan birlik

c) Yörükler ve Müsellemler

d) Sakalar

e) Deliler

f) Seyisler

 

 

 

 

EĞİTİM

* İlk medrese Orhan Bey tarafından İznik’te açıldı.

* Sahn-ı Seman à Darül Finun à İstanbul Üniversitesi

* Eğitimin ilk basamağı Sıbyan Mektebi ‘dir.

* Sıbyan Mekteplerini II. Mahmut zorunlu hale getirdi.

* Devlet adamları Enderun’da yetişirdi.

* Enderun II. Murat tarafından Edirne’de açıldı.

 

DİL VE EDEBİYAT

* İlk resmi gazete Takvim-i Vekai, II. Mahmut döneminde basıldı.

* Yarı özel gazete Ceride-i Havadis

* İlk özel gazete Tercüman-ı Ahval

* İlk siyasi düşünceli gazete Tasvir-i Efkar

* İlk mizah dergisi Diyojen

 

HUKUK

1. ŞER’İ HUKUK

Din kurallarının geçerli olduğu hukuk

2. ÖRF’İ HUKUK

Padişah fermanları, kanunnameler, Kanunname-i Al’i Osman

 

SOSYAL YAPI

* Osmanlı devleti’nde dikey ve yatay hareketlilik olduğu için sınıf ayrımı yoktur.

* Osmanlı’da halk iki sınıfa ayrılmıştı. Yönetenler ve yönetilenler.

1. YÖNETENLER

A) SEYFİYE

Sadrazam, Vezirler, Beylerbeyi, Sancakbeyi

B) İLMİYE

Kazasker, Şeyhülislam, Kadı, Müderris, İmam, Müezzin

C) KALEMİYE

Defterdar, Nişancı, Reisülküttap, Katip, Defter Emini

2. YÖNETİLENLER

Reaya olarak adlandırılırdı.

 

EKONOMİK HAYAT

* Osmanlıda ekonomi tarım ve hayvancılığa dayalıydı.

LONCA

- Usta- Çırak ilişkisi

- Dayanışma

- Kaliteli mal üretimini sağlama

- Kar oranlarını tespit etmek

- Üyelerine Kredi Vermek

- Muhtaçlara yardım etmek

* Loncalarda her zanaat grubunun başında bir Şeyh, bir Kethüda, bir Yiğitbaşı bulunurdu.